ΜΗΤΡΙΚΗ ΜΕΣΙΤΕΙΑ

Υπεραγία Θεοτόκος είναι πνευματική Μητέρα των Χριστιανών, διότι ο γιος της είναι αδελφός μας, καθώς είπε ο ίδιος «πορεύου προς τους αδελφούς μου» (Ιωάννου κ. 17).

Ακόμη είναι Μητέρα των Χριστιανών, διότι κοινωνούμε την πανάχραντο σάρκα του γιου της, κατά Συμεών τον νέον θεολόγο. Άρα κάθε Χριστιανός είναι υιός κατά χάριν της Παναγίας και πρέπει να την μακαρίζει, διότι υπερβαίνει κατά την αγάπη και συμπάθεια, την φιλοστοργία και τα σπλάγχνα, όλες τις φυσικές μητέρες.

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η Κυρία Θεοτόκος μεσιτεύει μεταξύ του σαρκωθέντος Ιησού και των ανθρώπων, για να καταφεύγουν σ’ αυτήν όλοι όσοι έχουν ανάγκη και να λαβαίνουν τα αιτήματα τους.

Ο άγιος Γερμανός λέει ότι χωρίς την βοήθεια της Θεοτόκου κανείς δεν θα ήταν πνευματικός, κανείς δεν θα γνώριζε τον Θεό, κανείς δεν θα σωζόταν, κανείς δεν θα εύρισκε έλεος. Αυτή δίνει καιρό μετανοίας στον αμαρτωλό και στον αδιόρθωτο.

Γι’ αυτό ο θλιβόμενος σ’ αυτήν καταφεύγει, ο άρρωστος σ’ αυτήν προσκολλάται, ο πολεμούμενος πίσω απ’ αυτήν οχυρώνεται, αυτή μεταβάλλει το θυμό-οργή-θλίψη των πονηρών αγγέλων, αυτή μεταστρέφει την απειλή και καταδίκη, διότι αγαπά όλο το γένος των Χριστιανών.

Γι’ αυτό ο λαός των Χριστιανών με δισταγμό αποτείνεται στον Θεό, ενώ με θάρρος αυτήν παρακαλεί και της έχει εμπιστοσύνη.

Και κατά τον Γρηγόριο Παλαμά η Παναγία είναι το σύνορο της κτιστής και άκτιστης φύσεως, κανείς δεν μπορεί να πλησιάσει τον Θεό παρά μόνο μέσω αυτής και του εξ αυτής τεχθέντος. Και τίποτε δεν μας δωρίζει ο Θεός παρά μόνο μέσω αυτής. (ιε' 464).

Μέσω της Θεοτόκου πρέπει να ικετεύουμε τον Χριστό, που γεννήθηκε απ’ αυτήν. Καθώς δια της παραβάσεως του Αδάμ το ανθρώπινο γένος αμάρτησε στον Θεό και Πατέρα και συμφιλιώθηκε με Αυτόν μέσω του Κυρίου μας Ιησού Χριστού (Ρωμαίους ε' 10), έτσι και όταν αμαρτάνουμε και γινόμαστε εχθροί του Χριστού, δεν μπορούμε με άλλο μέσο ν’ απολαύσουμε τη συγχώρηση των αμαρτιών μας και να συμφιλιωθούμε με Αυτόν, παρά μόνο μέσω της Παναχράντου και αγαπημένης του Μητέρας, δια της οποίας κατατροπώνουμε και τους εχθρούς μας Δαίμονες. (ιε' 319).

Κατά τον Μελωδό της Πεντηκοστής (ειρμός θ' ωδής), η Παρθένος δεν έδωσε αλλά δάνεισε σάρκα στον «παντεχνήμονα» (παντεργάτην) Λόγον, για να φανερώσει ότι η Θεοτόκος με αυτό το δάνειο έκαμε τον Υιόν του Θεού χρεώστη εις αυτήν.

Εδανείσθη όχι δάνειο εξωτερικό, το οποίο εύκολα επιστρέφεται και τελειώνει η σχέση δανειστού χρεώστου, αλλά εσωτερικό, από τα φυσικά και πάναγνα αίματα της Θεοτόκου.

Και σαν φυσικό δάνειο είναι παντοτινό, γι’ αυτό ο Υιός του Θεού είναι παντοτινός χρεώστης στην Μητέρα Του.
Από αυτά συμπεραίνουμε ότι, επειδή ο Υιός του Θεού είναι χρεώστης στη Μητέρα Του, γι’ αυτό χρεωστικώς έπρεπε να την δοξάσει με όλες τις θεοπρεπείς δόξες και τιμές πρώτον, και δεύτερον χρεωστικώς πρέπει να εισάκουει τις ικεσίες και αιτήσεις της Μητέρας Του.

Είδες δόξες, αγαπητέ; είδες μεγαλεία της Παρθένου; Πρόστρεχε λοιπόν με ευλάβεια και πίστη σ’ αυτήν και δι’ αυτής θα λάβεις από τον Θεό τα προς σωτηρίαν αιτήματα σου (ιε' 548).

Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ
Ιερομ. ΜΑΞΙΜΟΥ

Και σε μεσίτριαν έχω προς τον φιλάνθρωπον Θεόν, μη μου ελέγξει τας πράξεις, ενώπιον των αγγέλων.

ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΥΠΩΣΕΙΣ

Βάτος άφλεκτος. ο Μωυσής βρισκόταν στους πρόποδες του όρους Χωρήβ, όταν αντιλήφθηκε φλόγες σε μία βάτο. Πλησίασε και είδε ότι «η βάτος καίεται πυρί, αλλ’ ου κατεκαίετο» (Έξοδος γ' 2). Αυτή η βάτος προεικόνιζε την Παναγία, η οποία αν και δέχτηκε μέσα της το φοβερό πυρ της Θεότητος, όμως κατά τρόπο θαυμαστό και υπερφυσικό δεν κάηκε.

Θρόνος επηρμένος. ο προφήτης Ησαΐας είδε τον Θεό να κάθεται πάνω σε επηρμένο, υψηλό θρόνο περιστοιχιζόμενος από τα ένδοξα και λαμπροφανή πυρφόρα Σεραφείμ και είπε εκείνα τα κατανυκτικά: «ω πόσο ταλαίπωρος είμαι εγώ διότι ακάθαρτος ων και αμαρτωλός και ακάθαρτα χείλη έχοντας και κατοικώντας ανάμεσα σε λαό που έχει ακάθαρτα χείλη, αξιώθηκα να ιδώ φοβερό θεάματα, τον Θεό που έμελλε να σωματωθεί» (ς' 5). Ο επηρμένος θρόνος ήταν σύμβολον της Παναγίας Παρθένου, η οποία ήταν επηρμένη και ανωτέρα παντός γήινου λογισμού. Και η επί του θρόνου καθέδρα του Θεού ήταν σύμβολο της επαναπαύσεως του Θεού στα σπλάγχνα της Παρθένου και της από αυτήν αρρήτου σαρκώσεως.

Θρόνος πύρινος. Καθώς ο προφήτης Δανιήλ (ζ' 9) είδε τον θρόνο, όπου καθόταν ο Παλαιός των ημερών, σαν φλόγα πυρός και τους τροχούς του θρόνου σαν πυρ φλέγον, έτσι και η Παναγία με το να δεχτή μέσα της τον Ιησούν έγινε ο πύρινος θρόνος, όπου εκάθησεν ο Θεός.

Κιβωτός του Νώε. Όταν ο Θεός έκαμε τον παλαιό κατακλυσμό, ο Νώε και τα μέλη της οικογενείας του σώθηκαν με την Κιβωτό (Γένεσις). Ο κόσμος όμως, εκτός από αυτόν τον φυσικό κατακλυσμό, γνώρισε και τον πνευματικό κατακλυσμό της αμαρτίας. Η Παναγία με το να γεννήσει Εκείνον που είναι «η οδός της ζωής» μας έσωσε από αυτόν τον κατακλυσμό και μας οδήγησε στις κορφές τής αγίας ζωής, εκεί όπου δεν μπορούν να φτάσουν τα κύματα της αμαρτίας.

Κλίμαξ. Ο πατριάρχης Ιακώβ είδε στον ύπνο του μια σκάλα, που έφτανε από τη γη ως τον ουρανό, πάνω στην όποία στηριζόταν ο Κύριος (Γένεσις κη' 12). Αυτή τη σκάλα την ονόμασε «βάσιν Θεού», δηλαδή οίκο Θεού. Η Θεοτόκος είναι η «κλίμαξ» (σκάλα), διότι μέσω αυτής κατήλθε ο Θεός από τον ουρανό στη γη και ανύψωσε τους ανθρώπους από τη γη στον ουρανό.

Λυχνία. Ο Θεός έδωσε εντολή στον Μωϋσή να κατασκευάσει λυχνία από καθαρό χρυσάφι (Έξοδος κε΄ 30 έξής, Ζαχαρίας δ) και να την τοποθετήσει στη Σκηνή, όπου λατρευόταν Θεός. Η λυχνία αυτή είχε εφτά λύχνους και προτύπωνε την Παναγία, η όποία σαν αληθινή και ζωντανή «λυχνία» είχε σαν «Λύχνο» πάμφωτο τον Χριστό, το φως του κόσμου (Ιωάννου η΄ 12) και ήταν στολισμένη με τα εφτά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος.

Νεφέλη Κούφη. Ο προφήτης Ησαΐας (ιθ΄) είδε σε όραμα, ότι ο Κύριος κάθεται «επί νεφέλης κούφης και ήξει εις Αίγυπτον και σεισθήσεται τα χειροποίητα (είδωλα) Αιγύπτου». Αυτό είναι προτύπωση της Παναγίας, η οποία ονομάζεται νεφέλη ελαφρά, σαν ελεύθερη από κάθε βάρος προαιρετικής αμαρτίας μέχρι και ψιλής προσβολής εμπαθούς λογισμού. Πάνω σ’ αυτήν την εξαϋλωμένη νεφέλη «ήλθεν ο υπέρθεος Ιησούς» στη γη, η οποία ήταν γεμάτη από είδωλα, όπως η παλαιά Αίγυπτος, και κατέλυσε την πλάνη και το σκοτάδι, και οδήγησε τους ανθρώπους προς το φως της αληθινής θεογνωσίας και τους έσωσε.

Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ
Ιερομ. ΜΑΞΙΜΟΥ