Η ΜΑΚΡΟΘΥΜΙΑ Β'

Ο απόστολος Παύλος συνιστά: «Σας παρακαλώ να φέρεσθε με πραότητα, με μακροθυμία, ανεχόμενοι με αγάπη, ο καθένας τα ελαττώματα των άλλων». «Παρακαλώ υμάς... περιπατήσαι μετά πάσης ταπεινοφροσύνης και πραότητος ανεχόμενοι αλλήλων εν αγάπη» (Έφεσ. δ' 1 - 2).

Αλήθεια! Πολύ σπουδαίο το σύνθημα αυτό της πραότητας και της μακροθυμίας, για την καθημερινή μας ζωή. Σπουδαίο, αλλά και δύσκολο. Διότι το να είναι κανείς μακρόθυμος, είναι απόδειξη μεγάλης ψυχικής και εσωτερικής δυνάμεως.

Προϋποθέτει υπερνίκηση και νέκρωση του εγωισμού, της ευθιξίας και αλαζονείας.

Είναι απόδειξη ότι εκείνος, που κατέχει την αρετή αυτή είναι καλλιεργημένος πνευματικά σε βάθος και έχει ανεβεί πολύ στην κλίμακα της αρετής και αγιότητας.

Γράφει ο ιερός Χρυσόστομος: «Παντού εμείς είμαστε κύριοι στο να μη υποφέρουμε, όχι εκείνοι, που μας βλάπτουν; Μάλλον δε όχι στο να μην υποφέρουμε μόνο αλλά και στο να ευχαριστούμαστε εμείς οι ίδιοι έχουμε εξουσία πράγμα στο οποίο βέβαια ιδιαίτερα είναι θαυμαστό, ότι όχι μόνο δεν αδικούμαστε, εάν είμαστε νηφάλιοι, αλλά και ευεργετούμαστε και με αυτά τα οποία αδικούμαστε από άλλους. Πρόσεξε δε: Ύβρισε ο τάδε; Είναι στη δική σου εξουσία να κάνεις την ύβρη αυτή εγκώμιο δικό σου. Διότι εάν μεν ανταποδώσεις την ύβρη, αύξησες την αισχύνη, εάν δε ευλογήσεις εκείνον, που έχει υβρίσει, θα δεις όλους τους παρόντες να σε στεφανώνουν και να σε ζητωκραυγάζουν. Είδες με ποιο τρόπο με εκείνα τα οποία αδικούμαστε, ευεργετούμαστε, αν θέλουμε». (Ι.Χ.Ε. τόμος 81ος σελ. 196 - 197).

Υστέρα από όλα αυτά τι μένει για μας; Τι άλλο παρά ή δική μας ανοχή απέναντι των συνανθρώπων μας. Όταν σκεπτόμαστε, ποια υπήρξε και ποια είναι η ανοχή του Κυρίου απέναντι μας, ω! θα πρέπει να είναι πολύ σκληρές οι καρδιές μας, για να συνεχίσουν να μη ανέχονται τα σφάλματα, τις αδικίες, πού οι συνάνθρωποι μας μάς κάνουν. Σταγόνα στον ωκεανό είναι όλα αυτά, μπροστά στα όσα εμείς κάναμε και κάνουμε κατά του Κυρίου μας. Εάν, λοιπόν, Εκείνος ανέχθηκε και ανέχεται τα δικά μας σφάλματα, δεν θα ανεχόμαστε εμείς των συνανθρώπων μας;

Σπλάγχνα οικτιρμών, μακροθυμίας, ανοχής, να τι εμπνέει το παράδειγμα του Σωτήρα Χριστού! Εφόδια πολυτιμότατα για μια ευτυχισμένη ζωή! 'Ας στρέφουμε το νου μας τακτικά στο παράδειγμα αυτό για να παίρνουμε δυνάμεις και να μπορούμε να ανέχεται ο ένας τον άλλο.

Επειδή όμως η μακροθυμία είναι όχι απλώς ένα στολίδι της ψυχής που αγαπά, αλλά αρετή απαραίτητη για κάθε άνθρωπο, απαραίτητη στην οικογένεια, στη συμβίωση, στην κοινωνία, πρέπει ακόμη να την δούμε, να την εξετάσομε, να την σπουδάσουμε.

Ο απόστολος Παύλος, μολονότι τόσα υπέστη παθήματα από τους Ιουδαίους σε κάθε πόλη όπου κήρυττε το Ευαγγέλιο, οι Ιουδαίοι του δημιουργούσαν θλίψεις, φυλακίσεις, βασανιστήρια, ραβδισμούς, λιθοβολισμούς.

Στα Λύστρα τι έπαθε; «ήλθαν εκεί Ιουδαίοι από την Αντιόχεια και το Ικόνιο και αφού παρέπεισαν τους όχλους, λιθοβόλησαν τον Παύλο και έσυραν αυτόν, καθώς ήταν πάνω στο έδαφος αναίσθητος, έξω από την πόλη, επειδή νόμισαν ότι είχε πεθάνει αυτός και έσπευσαν να αποκρύψουν από τις αρχές το έγκλημα τους» Επήλθον δε από Αντιοχείας και Ικονίου Ιουδαίοι, και πείσαντες τους όχλους και λιθάσαντες τον Παύλον έσυραν έξω της πόλεως, νομισαντες αυτόν τεθνάναι» (Πράξ. ιδ' 19).

Και όμως, ο απόστολος Παύλος μακροθυμεί. Διότι το πυρ της αγάπης έφλεγε την καρδιά του και άναβε τόσο πόθο για την σωτηρία και αυτών των διωκτών του, ώστε ευχόταν: «Θα ευχόμουνα εγώ, τον οποίο τίποτε δεν θα μπορούσε να χωρίσει από τον Χριστό, να χωρισθώ από Αυτόν διαπαντός, εάν ήταν δυνατό να γίνει αυτό, χάρη των αδελφών μου Ιουδαίων, οι όποιοι είναι συγγενείς μου από σαρκική καταγωγή». «Ηυχόμην γάρ αυτός εγώ ανάθεμα είναι από του Χριστού υπέρ των αδελφών μου, των συγγενών μου κατά σάρκα» (Ρωμ. θ' 3).

Τη μακροθυμία απέδειξαν και οι άγιοι Πάντες: «Την ώρα, που οι απιστούντες στο Ευαγγέλιο μας υβρίζουν και μας περιγελούν, εμείς ευχόμαστε αγαθά υπέρ αυτών. Ενώ μας καταδιώκουν, δείχνουμε ανοχή προς τους διώκτες μας». «Λοιδορούμενοι ευλογούμεν, διωκόμενοι ανεχόμενοι» (Α' Κορ. 4,12).

Επομένως ασφαλέστερο μέσο με το οποίο θα ελέγχουμε τους εαυτούς μας, εάν και κατά πόσο έχουμε αγάπη, θα είναι η μακροθυμία, δηλαδή η ανοχή. Στην πρώτη και τη δεύτερη περίπτωση θα λέμε στους εαυτούς μας: Δείξε την αγάπη σου και την πραγματική μόρφωση σου εν Χριστώ με τη μακροθυμία.

Είναι παρατηρημένο ότι όσο περισσότερες είναι οι σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους τόσο και περισσότερες οι ελλείψεις και αδυναμίες τις όποιες εκδηλώνουμε σ' εκείνους, με τους οποίους σχετιζόμαστε τόσο και περισσότερες και οι περιστάσεις κατά τις οποίες η αγάπη θα παρουσιασθεί κάτω από το γνώρισμα της μακροθυμίας.

Εμείς, όμως, ας τις περιλάβουμε μόνο σε τρεις περιπτώσεις.

Πρώτη περίπτωση είναι εκείνη κατά την οποία η βλάβη αφορά σ' εμάς τους ίδιους.

Δεύτερη, τους οικείους και τους φίλους και κάθε χριστιανό τον οποίο οφείλουμε να αγαπούμε.

Η τρίτη τις περιπτώσεις αφορά στο όνομα του ουρανίου Πατέρα, του Χριστού και της Υπεραγίας Θεοτόκου όταν δηλαδή μυκτηρίζουν την πίστη του Χριστού και πολεμούν και καταπατούν το θείο Νόμο οι ασεβείς και άπιστοι άφοβα και ασύστολα.

Ας τις δούμε, όμως, τις τρεις αυτές περιπτώσεις ξεχωριστά.

Η μακροθυμία μέσα στην οικογένεια

Μπορεί να υπάρξει στενότερος δεσμός του αίματος από αυτόν, πού συνδέει τους αδελφούς ή τα παιδιά με τους γονείς; Ή από τον δεσμό, που ενώνει σε πλήρη ενότητα τους συζύγους; Και όμως, τι βλέπουμε;

Όταν η μακροθυμία δεν έχει κατακτήσει τις καρδιές των μελών της οικογένειας, ο φυσικός δεσμός του αίματος, ο σύνδεσμος της συγγένειας, στραπατσαρίζεται κατά τρόπο αξιοθρήνητο. Και γίνεται ο βίος αβίωτος μέσα στην καθημερινή σύγχυση και φιλονικία. Οι σχέσεις ψυχραίνονται. Εξαφανίζεται ο αλληλοσεβασμός. Στις περιπτώσεις αυτές μόλις το παιδί ή η κόρη έλθει σε νεανική ηλικία αποστρέφεται το σπίτι, διακόπτει κάθε δεσμό με τους οικείους. Και πολλές φορές να διαλύεται η οικογένεια. Γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Διότι όλοι μας έχομε ελαττώματα, αδυνα­μίες, όλοι υποπίπτουμε σε σφάλματα, από τα οποία πολλές φορές θίγεται και βλάπτεται και εκείνος με τον όποιο συζούμε και συγκατοικούμε. Πόσες φορές η απρόσεκτη γλώσσα της συζύγου δίνει έναυσμα και ανάβει πυρκαγιά. Αλλά και πόσο συχνά η απαιτητικότητα του συζύγου να επιβάλλει τη γνώμη του δημιουργεί ατμόσφαιρα εκρηκτική. Πόσες φορές οι γονείς παρά το φυσικό φίλτρο, όχι απλά παροξύνονται, αλλά και φιλονικούν και διαπληκτίζονται με τα παιδιά τους, ή και με άλλα μέλη της οικογένειας. Διότι όλοι μας έχουμε τον εγωισμό μας. Αλλά όταν μια πέτρα πέφτει σε βράχο θα κάνει θόρυβο, ενώ όταν πέσει πάνω στο βαμβάκι, κανένας θόρυβος δεν ακούγεται. Όταν το ελάττωμα προσκρούει στον εγωισμό του συζύγου, ο οποίος είναι άκαμπτος και σκληρός σαν βράχος, τότε και οι καυγάδες, οι θόρυβοι, η γκρίνια. Ενώ, όταν υπάρχει η μακροθυμία και η αγάπη τότε το ελάττωμα του - της συζύγου θα συναντήσει την ως το βαμβάκι μαλακή και ήρεμη και μακρόθυμη και πραεία ψυχή της συζύγου ή του συζύγου και τα πάντα θα διαλυθούν.

Επομένως ο καθένας μέσα στην οικογένεια θα ανέχεται τους άλλους, τις ελλείψεις τους, αλλά και να μη εκτρεπόμαστε σε κρίσεις αυστηρές και απαντήσεις στις οποίες προβαίνουν οι ανυπόμονοι και στερημένοι μακροθυμίας. Και τότε η συμβίωση στην οικογένεια θα καθίσταται τερπνή, γλυκεία και θα αποπνέει το άρωμα της χριστιανικής αγάπης και της ηθικής ωραιότητας σε όλους όσους την βλέπουν.

Μία μόνο εξαίρεση πρέπει να σημειωθεί. Ότι συγκατάβαση στις αδυναμίες των άλλων δεν πρέπει να προχωρεί μέχρι παραβάσεως του καθήκοντος. Προκειμένου περί της παιδαγωγίας παιδιών, η ανοχή στις ελλείψεις τους ισοδυναμεί με ενοχή βαριά. Στις ελλείψεις και παρεκτροπές των παιδιών, οι γονείς χωρίς βέβαια να ταράσσονται και να χάνουν την εσωτερική ειρήνη και πραότητα, θα επιμένουν στη διόρθωση με τα ποικίλα μέσα της παιδαγωγίας, τα οποία προσαρμόζονται σε κάθε χριστιανό.
 

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
Αρχιμ. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ Ν. ΛΥΡΑΚΗΣ
τ. Ιεροκήρυκας Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών

Πλήρης Κατάλογος