ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΠΑΤΡΩΝ

ΠΑΤΗΡ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ

Αρχή έργου Χριστού


Κυριακή 13-1-1985

Εκ του κατά Ματθαίον Αγίου Ευαγγελίου το ανάγνωσμα, πρόσχομεν.

Κεφάλαιο Στ΄
11. Και εγένετο εν τω πορεύεσθαι αυτόν εις Ιερουσαλήμ και αυτός διήρχετο δια μέσου Σαμαρείας και Γαλιλαίας.
12. και εισερχομένου αυτού εις τινά κόμην απήντησαν αυτώ δέκα λεπροί άνδρες, οί έστησαν πόρρωθεν,
13. και αυτοί ήραν φωνήν λέγοντες΄Ιησού επιστάτα, ελέησον ημάς.
14. και ιδών είπεν αυτοίς΄ πορευθέντες επιδείξατε εαυτούς τοις ιερεύσι΄ και εγένετο εν τω υπάγειν αυτούς εκαθαρίσθησαν.
15. εις δε εξ’ αυτών ιδών ότι ιάθη, υπέστρεψε μετά φωνής μεγάλης δοξάζων τον Θεόν,
16. και έπεσε επί πρόσωπον παρά τους πόδας αυτού ευχαριστών αυτώ. και αυτός ην Σαμαρείτης.
17. αποκριθής δε ο Ιησούς είπεν. Ουχί οι δέκα εκαθαρίσθησαν; οι δε εννέα πού;
18. ουχ ευρέθησαν υποστρέψαντες δούνε δόξαν τω Θεώ ει μη ο αλλογενής ούτος;
19. και είπεν αυτώ. αναστάς πορεύου΄ η πίστις σου σέσωκε σε.

Ερμηνεία:
Ο καθαρισμός των δέκα λεπρών

Και καθώς πορευόταν στην Ιερουσαλήμ, συνέβηκε αυτός να περνά τότε διαμέσου της Σαμάρειας και της Γαλιλαίας. Και ενώ αυτός εισερχόταν σε κάποιο χωριό, τον συνάντησαν δέκα λεπροί άντρες, οι οποίοι στάθηκαν από μακριά. Και αυτοί ύψωσαν τη φωνή τους, λέγοντας: «Ιησού επιστάτη, ελέησέ μας». Και όταν είδε, τους είπε: «Πάτε και επιδείξτε τους εαυτούς σας στους ιερείς». Και ενώ αυτοί πήγαιναν, συνέβηκε να καθαριστούν. Ένας τότε από αυτούς, όταν είδε ότι γιατρεύτηκε, επέστρεψε δοξάζοντας το Θεό με φωνή μεγάλη, και έπεσε με το πρόσωπο δίπλα στα πόδια του ευχαριστώντας τον• και αυτός ήταν Σαμαρείτης. Αποκρίθηκε τότε ο Ιησούς και είπε: «Δεν καθαρίστηκαν οι δέκα; Αλλά οι εννιά πού είναι; Δε βρέθηκαν να επιστρέψουν, για να δώσουν δόξα στο Θεό, παρά μόνο ο αλλοεθνής αυτός;» Και είπε σ’ αυτόν: «Σήκω και πήγαινε• η πίστη σου σε έχει σώσει».

«και τοις καθημένοις εν χώρα και σκιά θανάτου, φως ανέτειλε αυτοίς»
Η ελληνική γλώσσα αγαπητοί, είναι η πιο πλούσια γλώσσα του κόσμου και είναι έγκλημα ότι τώρα τελευταία, γίνεται μια προσπάθεια να την απλοποιήσουν, να την ψαλιδίσουν, να την κουτσουρέψουν, να την φτωχύνουν αυτή τη γλώσσα. Όλοι οι λαοί και όλες οι γλώσσες έχουν πάρει από την ελληνική. Δεκατρείς χιλιάδες λέξεις είπε κάποιος γλωσσομαθής έχουν πάρει και ιδίως λέξεις για την επιστήμη. Ότι χρειάζεται η τεχνολογία, η επιστήμη, όπου χρειάζεται καινούργιες λέξεις, στην ελληνική καταφεύγουν χαρακτηριστικά είναι η βόμβα που την λένε bomb, η ατομική που την λένε atomic, η φωτογραφία που λέγεται photografie, παρ’ όλο ότι το φως στα γαλλικά λέγεται lumiere, όμως η φωτογραφία δεν πήρε από εκεί το όνομα, το lumer, δεν ξέρω τι, αλλά από το photografie το ελληνικό.

Έτσι λοιπόν υπάρχει και μια λέξη στα ελληνικά, που έχει σχέση με την σημερινή περικοπή η οποία αμέσως μου έκανε εντύπωση, διότι είναι μια λέξη τέτοια που δεν την βρίσκεις σε άλλες γλώσσες. Ενώ επιφανειακά σημαίνει την ζωή, την χαρά, το φως, στο βάθος σημαίνει το σκοτάδι. Και ενώ, επαναλαμβάνω, επιφανειακά σημαίνει την ζωή, στο βάθος σημαίνει τον θάνατο. Και τούτο γιατί αυτή η λέξη είναι τούτη που σημαίνει όλα μαζί: την διαφθορά, την απόλαυση, το γλέντι, την ακολασία, αλλά και την απόλαυση της ζωής ντόλσε βήτα, όλα αυτά μαζί, αλλά με μια μόνο λέξη. Βέβαια η λέξη αυτή, θα σας την πω, λέγεται συβαριτισμός. Όταν το πρωτάκουσα βέβαια μου έκανε εντύπωση και ήθελα να ιδώ γιατί έχει αυτό το όνομα. Πραγματικά προέρχεται από την ιστορία. Δεν είναι μυθολογία αυτό που θα ακούσετε και θα σας πω και που βρήκα και εγώ και δεν είναι κανένα μυστικό, είναι μες την ιστορία γραμμένο, θα το βρείτε αν θέλετε στην μεγάλη εγκυκλοπαίδεια του Π..., την λέξη συβαριτισμός και σήβαρις. Σήβαρις λοιπόν είναι μια αρχαία αποικία των ελλήνων, των Τριζηνίων και της Ελύτης. Της περιοχής εκείνης γύρω από το Αίγιο που βούλιαξε, τώρα έχει γίνει πυθμήν της θαλάσσης. Αυτοί μαζί οι Αχαιοί με τους Τρηζηνίους που ήτανε άποικοι από την Ιωνία στα προϊστορικά χρόνια πήγαν και απήντησαν την κάτω Ιταλία και έφτιαξαν την πόλη την Σήβαρη το 720 π.χ περίπου. Ήκμασε ο χώρος αυτός από την πλούσια ενδοχώρα εκεί που έγινε η πόλη Σήβαρις, το έδαφος ήταν πλουσιότατο. Αλλά και με το εμπόριο με την μικρά Ασία με την Ιωνία που κατάφεραν να το έχουν στην αποκλειστικότητα. Χρήματα πολλά, χρυσάφι πολύ συναίρεσε σ’ αυτή την πόλη, έγινε ξακουστή για τον πλούτο της σ’ ολόκληρο τον κόσμο, και όπως ήταν επόμενο οι κάτοικοι άρχισαν να θέλουν να απολαύσουν αυτά τα λεφτά που συγκεντρώθηκαν τα χρυσά κρεβάτια, χρυσά αντικείμενα, όλος ο πλούτος της γνωστής τότε γης συγκεντρωνότανε σ’ αυτή την πόλη από το 720 και μετά μέχρι το 710 που είχε φτάσει στον κολοφώνα του πλούτου.

Αλλά όπως ήταν επόμενο, αυτά τα πολλά τα χρήματα αυτή η μαλθακότης που δημιουργήθηκε, επηρέασε τους κατοίκους της πόλης και είχανε φτάσει στο να προσπαθούν να ζήσουν την ζωή τους, όπως λέμε και σήμερα, δηλαδή να την απολαύσουν. Και τα ιδανικά τους ήτανε πως να φτιάξουν το καλύτερο φαΐ πως θα φτιάξουν τα καλύτερα και αναπαυτικότερα κρεβάτια για να κοιμούνται, και όλα αυτά τα οποία θεωρούνται δεύτερα και τρίτα, μικροπράγματα, γι’ αυτούς ήταν τα ιδανικά. Χαρακτηριστικό ήταν ότι τα μεγαλύτερα βραβεία δεν τα έδιναν, Nobel όπως λέμε και εμείς, στην επιστήμη ούτε στους μεγαλύτερους αθλητές. Το μεγαλύτερο βραβείο στην πόλη το έπαιρνε ο καλύτερος μάγειρας΄ και για να έχουν πλήρη την απόλαυση, μέσα στον εξυλισμό τους που είχανε καταντήσει απ’ την καλοφαγία, απ’ την καλοπέραση, από την ακολασία και από την διαφθορά, δεν επέτρεπαν ούτε τα κοκόρια να λαλούν στην περιοχή, είχανε σφάξει όλα τα κοκόρια, για να μην λαλούν και τους χαλάνε τον ύπνο. Και βγήκαν παροιμίαι, ζωή μαλθακότητας, απ’ αυτούς τους κατοίκους, ώστε διηγούνταν στο αστείο όλοι οι άλλοι Έλληνες της εποχής εκείνης, ότι κάποιος Σηβαριτηνός δεν μπόρεσε να κοιμηθεί όλη την νύκτα γιατί το στρώμα του το οποίο ήταν γεμάτο από πούπουλα και ροδοπέταλα, είχε πάθει το εξής:
Κάποιο πέταλο τριαντάφυλλου, είχε διπλώσει λέει στα δύο, και έτσι τον έκοβε και δεν μπορούσε να κοιμηθεί όλη την νύκτα. Βέβαια υπερβολή που δείχνει τον εξυλισμό τους που δείχνει την διαφθορά τους, που δείχνει αυτό που μπορεί να καταντήσει από το πολύ φαΐ, τα πολλά λεφτά και απ’ την καλοπέραση.

Γιατί όμως βγήκε αυτή η λέξη; Γιατί γύρω στο 510 μια γειτονική τους πόλη, περίπου 100 χιλιόμετρα, ας πούμε σαν από δω στην Κόρινθο και πιο κοντά, αυτή η πόλη, ο Κρόθωνας τα λέει η ιστορία, κατοικοίτο από σκληρούς πολεμιστές, σκληρούς Σπαρτιάτες όπως είναι γνωστό, και επομένως ήτανε δυνατοί, ήτανε ισχυροί, ήτανε σφριγηλοί, ήτανε κατάλληλοι για την μάχη, για την κατάκτηση. Προσελκύσθηκαν από τα χρήματα και από τον πλούτο και από την καλοπέραση των Σηβαρητινών, και ηθέλησαν να τους τα πάρουν. Ξεκίνησαν λοιπόν με στρατό μια ωραία πρωία, αλλά που αντίσταση μες την Σύβαρη εκείνη την ώρα, όλοι κοιμόνταν, ούτε κοκόρια δεν είχαν για να τους ξυπνήσουν. Μπήκαν μέσα, κατέλαβαν την πόλη, σφάξανε όλους όσους βρήκαν εκεί, το αίμα έβαψε όλη την περιοχή και έτρεχε σαν ποτάμι, και επειδή βρώμισε ο τόπος απ’ τα πτώματα τα οποία άρχισαν να αποσυντίθεται και να βρωμάει, τι κάνανε αυτοί οι Κροθωνιάτες πάνω στην μανία τους, το αίμα ξέρετε πως αγριεύει τον άνθρωπο, ένα γειτονικό ποτάμι το Γκρά..σι το γύρισαν και το έριξαν μέσα στην πόλη την Σύβαρη, τα λέει η ιστορία το 510 π.χ) και από τότε η πόλη έγινε πυθμένας του ποταμιού αυτού που απόκτησε καινούργια κύτη, αυτή την πόλη. Να λοιπόν τι σημαίνει η λέξη συβαριτισμός.

Τώρα θα μου πείτε γιατί την είπα αυτή την λέξη. Γιατί όπως ακούσατε και πριν μιλάει το Ευαγγέλιο για μια χώρα σε «εν σκιά θανάτου». Για ένα λαό που κάθεται σε σκιά θανάτου. Και μπορεί και πολλά να μας πει και για τότε και για τώρα αυτό αγαπητοί. Ένας λαός ο οποίος ενώ είναι στο σκοτάδι, και καταλαβαίνετε ότι δεν μιλά για φυσικό σκοτάδι, το φυσικό σκοτάδι της νύκτας είναι ευεργετικό. Το έχει δώσει ο Θεός για να αναπαύονται οι άνθρωποι και για να αναλαμβάνουν τις δυνάμεις τους και να τρέξουν το πρωί μια καινούργια μέρα. Όταν μιλάει λοιπόν ο προφήτης στο Ευαγγέλιο «ο λαός ο καθήμενος εν σκότει» για τον λαό που καθότανε μέσα στο σκοτάδι, και είναι ο λαός κάθε εποχής, ο λαός ο σημερινός, «σε χώρα και σκιά θανάτου» εννοεί το πνευματικό σκοτάδι. Και την χώρα και περιοχή εκείνη και την κοινωνία εκείνη, πολλά θα λέγαμε και για την σημερινή κοινωνία, που επικρατεί αυτό το πνευματικό σκοτάδι, της διαφθοράς, της απολαύσεως, και που όποιος μπει και ζει στην χώρα και κατοικήσει στην χώρα αυτή και στον τρόπο αυτό της ζωής, ακούει τις φτερούγες του θανάτου από πάνω του και πέφτει απάνω του η σκιά θανάτου. Είμαστε οι καθήμενοι «εν χώρα και σκιά θανάτου» που τα νομίζουμε όλα απόλαυση και όλα γλέντι, αλλά όπως επαναλαμβάνω είναι θάνατος, είναι σκιά θανάτου διότι επάνω σ’ αυτούς που ζουν αυτή τη ζωή την σηβαρητική, πέφτει η σκιά του θανάτου. Δηλαδή η σκιά των ναρκωτικών, η σκιά των εγκλημάτων, που γίνονται απ’ την αρπαγή, από τις μοιχείες, από τις πορνείες, η σκιά της μελαγχολίας που καταλαμβάνει την νεολαία, η σκιά του μαρασμού, η σκιά του εκφυλισμού, η σκιά του εξυλισμού, ο οποίος( ο λαός που κάθεται σε χώρα και εν σκιά θανάτου) εάν δεν προσέξει θα τον βρει οπωσδήποτε αυτό που βρήκε και την Σύβαρη. Είναι σημαδιακό αυτό μες την ιστορία αγαπητοί. «της καθημένοις λέει εν χώρα και σκιά θανάτου» όποιος μπει σ’ αυτό το πνευματικό σκοτάδι και όποιος ζήσει αυτή την ζωή, την ντόλτσε βήτα, όπως λέμε την γλυκιά ζωή, οδηγείται στην ίδια κτάντεια.

Αλλά η προφητεία του Ησαΐα έχει και ένα δεύτερο κομμάτι που πρέπει να το προσέξουμε. Οι άνθρωποι που ζούνε σ’ αυτή την διαφθορά, και που ζούμε σ’ αυτή τη διαφθορά, παθαίνουν και κάτι άλλο. Ενώ ζουν στο σκοτάδι, δεν κάνουν τίποτε για να απαλλαγούν. Προσέξτε το. Λέει: «τοις καθημένοις εν χώρα και σκιά θανάτου» Ο λαός ο καθήμενος αναπαυτικά με το ραχάτι του μες το σκοτάδι. Δεν είναι φυσική κατάσταση αυτή. Είναι κατάσταση λίγο πριν του αφανισμού. Το να κάθεται κανείς στο σκοτάδι, και να μην κάνει τίποτα για να απαλλαγεί. Για πάρτε για παράδειγμα. Ας πούμε ότι μας συνέβη κάποτε ένα βραχυκύκλωμα, ή έγινε για παράδειγμα ένα τρακάρισμα στον δρόμο σε μια κολώνα ή για κάποιο λόγο κόπηκε το φως της ΔΕΗ και μείναμε στο σκοτάδι. τι κάνουμε; Καθόμαστε, ξαπλώνουμε και απολαμβάνουμε το σκοτάδι; Όχι. Τρέχουμε, κινούμαστε, αναστατωνόμαστε, κάνουμε συναγερμό. Ψάχνουμε για σπίρτα, ένα αναπτήρα, κάτι να βρούμε να προσπαθήσουμε, τηλεφωνήματα στην ΔΕΗ, στο 100, οπουδήποτε, αναστατωνόμαστε κινούμαστε και δεν ησυχάζουμε αν δεν έρθει πάλι το φως της ΔΕΗ. Εδώ είναι παθολογικό. Εδώ λέει ο λαός που ζει μέσα σ’ αυτό το πνευματικό σκοτάδι, κάθεται ήρεμος, «τοις καθημένοις εν χώρα και σκιά θανάτου»

Αυτό είναι το χειρότερο που θέλει να επισημάνει σήμερα ο Ευαγγελιστής και που συμβαίνει και σήμερα στις μέρες μας. Θα το εξηγήσω τι θέλω να πω.

Κάποτε ένας απ’ τους παλιούς καθηγητές της ιατρικής, εκείνους τους παλιούς γιατρούς που δεν είχαν τα μέσα τα σημερινά με όλες τις αναλύσεις για να κάνουν την διάγνωση, και ως επί το πλείστον την διάγνωση έπρεπε να την κάνουνε με το μάτι και με την ικανότητα την οποίαν είχαν. Και πολλοί από αυτούς ήταν καταπληκτικοί. Έκαναν μόλις έμπαινες στο ιατρείο μια τέτοια διάγνωση που ήθελε πολλές αναλύσεις και σε πολλά γραφεία και εργαστήρια να καταφύγεις για να τις κάνεις σήμερα. Ένας τέτοιος λοιπόν καθηγητής, στα παλιά τα χρόνια, στις αρχές του αιώνος φέρει πειν, όπου τα νοσοκομεία όπως τα θυμάστε είχαν αίθουσες πολύ μεγάλες. 30, 40, 50 κρεβάτια μες τον θάλαμο, δεν είναι όπως σήμερα που είναι δύο τρία κρεβάτια, τότε ήταν πολλά. έπαιρνε λοιπόν τους φοιτητές εκεί για να τους κάμει μάθημα και τους πήγαινε στην μέση ενός τέτοιου μεγάλου θαλάμου. Και τους έλεγε προσέξτε, θέλω να ρίξετε μια ματιά και να μου πείτε ποιος από εδώ μέσα είναι ετοιμοθάνατος έτσι από δω που βρίσκεστε. Κοιτάζανε τα φοιτητάκια και δεν καταλαβαίνανε ακόμα δεν είχαν μπει στο νόημα. Τους λέει για κοιτάτε εκείνον εκεί πέρα, τον βλέπετε; φαίνεται ήσυχος και μακάριος, όμως σύννεφο από μύγες, διότι υπήρχαν πολλές μύγες τότε μες τα νοσοκομεία, είναι πάνω στο πρόσωπό του. Γυρίζουνε και περπατάνε πάνω στα μάτια του, μπαίνουνε μέσα στην μύτη του μέσα στα ρουθούνια και εν τούτοις δεν κάνει καμιά προσπάθεια για να τις διώξει. Τον βλέπετε να κουνάει το χέρι του για να τις διώξει; Όχι. Κάθεται εκεί απαθής και τον τρώνε οι μύγες. Αυτός λέει πλησιάζει στον θάνατο. Έτσι λέει μπορείτε να καταλάβετε. Γιατί το είπα αυτό αγαπητοί μου;

Δεν είναι μόνο τότε που ζούσανε οι Σηβαρητινοί που ζούσανε στην διαφθορά. Ζούμε και εμείς σήμερα αγαπητοί. Ζούμε σε μία ζωή, σε μια κατάσταση που τα μικρόβια της διαφθοράς, της ακολασίας, ο τρόπος της ζωής ο ευδαιμονισμός, οι τσόντες της TV, το φοβερό οι βιντεοκασέτες με το σκληρό πορνό που κυκλοφορεί μες τα Ελληνικά σπίτια και έχει γίνει επιδημία, όλα αυτά μπαίνουν μέσα στον οργανισμό μας. Όπως οι μύγες έμπαιναν μέσα στ’ αυτιά αυτού του ανθρώπου και δεν τις έδιωχνε, έτσι αυτά τα μικρόβια της διαφθοράς μπαίνουν μες τα σπίτια μας και μέσα στα κρεβάτια μας και μέσα στις κρεβατοκάμαρες μας και κανείς δεν κάνει το χέρι του για να τα διώξει. Κανείς δεν διαμαρτύρεται. Είμαστε σε μια κατάσταση όπου ακριβώς αξίζει να ονομαστεί συβαριτισμός. Είμαστε καθήμενοι εν χώρα και σκιά θανάτου. Προχθές το φως ανέτειλε, γιορτάσαμε τα φώτα. Αλλά τι λέει ο προφήτης. «Τοις καθημένοις εν χώρα και σκιά θανάτου φως ανέτειλε αυτοίς» Σε μας που ζούμε μες την χώρα και την σκιά του σύγχρονου θανάτου, στο σκοτάδι το πνευματικό που ξεγελιόμαστε γιατί έχουμε τα φώτα του τεχνικού πολιτισμού τα ψευδοφώτα τα οποία γεμίζουν τα σπίτια, τα χίλια φώτα που δεν είναι όμως το φως, πρέπει να το προσέξουμε, ας καταλάβουμε ότι ήρθε το φως εις τον κόσμο. Δεν το καταλάβαμε 2000 χρόνια αγαπητοί μου. Σήμερα θα γυρίζουμε πάλι στο σκοτάδι. Πέφτει το βαρύ σκοτάδι όπως λέει ο ποιητής. Γιατί; O Ιωάννης μας το λέει. «Το φως ελύληθε εις τον κόσμο και οι άνθρωποι ηγάπησαν μάλλον το σκότος ει το φως» αυτό γίνεται σήμερα. Το φως, ο Χριστός, ήρθε στην γη πριν 2000 χρόνια, τον γιορτάζουμε, τον έχουμε στα εικονοστάσιά μας αλλά αγαπάμε μάλλον το σκοτάδι ή το φως. Ηγάπησαν λέει οι άνθρωποι το σκότος μάλλον ει το φως. Γιατί; «ην γαρ πονηρά αυτών τα έργα». Διότι τα έργα μας είναι πονηρά. Γιατί δεν το θέλουμε το φως. Όμως αν δεν θέλουμε τον αφανισμό, αν δεν θέλουμε να μας πάρει το ποτάμι πρέπει να ξαναγυρίσουμε ακριβώς να δούμε το φως μέγα, τον Χριστόν. Να σταματήσουμε τα πονηρά μας έργα και τότε και για μας που θα κινηθούμε για να βγούμε απ’ το σκοτάδι και δεν θα καθόμαστε μακάριοι να το απολαμβάνουμε, θα ‘ρθεί το φως και για μας με την χάρη του Κυρίου μας του Ιησού Χριστού, την αγάπη του Θεού και πατρός και την κοινωνία του αγίου πνεύματος που εύχομαι για όλους. Αμήν.

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του πατρός Νικολάου Φαναριώτη
Κυριακή 13-1-1985
 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ