ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΠΑΤΡΩΝ
ΠΑΤΗΡ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ

Η΄Λουκά - Καλός Σαμαρείτης


Κυριακή 10-11-1985



Εκ του κατά Λουκάν Αγίου Ευαγγελίου το ανάγνωσμα πρόσχομεν.

Είπεν ο Κύριος,

«Πορεύου και εσύ ποιεί ομοίως» Τι έκανε ο Σαμαρείτης εκείνος αγαπητοί; Ο καλός Σαμαρείτης όπως τον λέει ο λαός, ώστε ο Χριστός μας να μας δώσει την εντολή, να μας προτρέπει δηλαδή σήμερα να τον μιμηθούμε, με τη λέξη, πορεύου και εσύ ποιεί ομοίως. Το είπε βέβαια στον νομικό, αλλά το απευθύνεται σε όλους εμάς και γι’ αυτό και η εκκλησία μας το επαναφέρει κάθε χρόνο. Τι ήταν αυτό που έκανε και που πρέπει οπωσδήποτε να τον μιμηθούμε επί ποινή κολάσεως; διότι είναι διαταγή του Χριστού. Είναι εντολή του Χριστού. Και μπορεί να φαίνεται ότι είναι ανίσχυρες οι εντολές του Χριστού, σε τούτη τη ζωή, όμως δεν περνάνε έτσι, δεν περνάνε απαρατήρητες. Δεν σκουριάζουν, δεν παλιώνουν, δεν χάνονται. Και κάποια μέρα θα δώσουμε γι’ αυτές τις εντολές λόγο. Πορεύου λέει και συ ποιεί ομοίως. Τι έκαμε που πρέπει να το μιμηθούμε;

Είπε την παραβολή την ακούσατε, είναι και γνωστή άλλωστε από τα μικρά μας τα χρόνια, Κάποιος άνθρωπος, ο Αδάμ βεβαίως, και οι μετ’ αυτών κατέβηκε από την Ιερουσαλήμ δηλαδή απ’ την Εδέμ, προς τον κόσμο, προς την Ιεριχώ, και εκεί έπεσε στους ληστές, τους δαίμονες, οι οποίοι τον λήστεψαν αλλά δεν μπόρεσαν παρ’ όλες τις πληγές να τον σκοτώσουν. Τον άφησαν ημιθανή, γιατί ο διάβολος δεν έχει το δικαίωμα να σκοτώνει τον άνθρωπο, να τον βασανίζει όταν του Δώσει το δικαίωμα, αλλά η ζωή και ο θάνατος είναι στα χέρια του Παντοκράτορα. Ζωής ο κυριεύων και του θανάτου το ακούμε συχνά αυτό. Πέρασαν λοιπόν οι διάφοροι από κει ή δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να τον βοηθήσουν, πέρασε και ο Σαμαρείτης που μας λέει σήμερα, και ήρθε πάνω του, τον βοήθησε, έκανε ορισμένες ενέργειες πολλές προς αυτόν και τελικά έφυγε, ανελήφθη τελικά ο Χριστός στους ουρανούς και υποσχέθηκε ότι στην επάνοδό Του την Δευτέρα παρουσία βεβαίως, θα ολοκληρώσει αυτό το έργο Του.
Ποιες είναι αυτές οι ενέργειες που έκανε ο Σαμαρείτης, και μας διατάζει τώρα, με τον ωραίο τρόπο βέβαια, ο Χριστός δεν πιέζει κανένα, να τις μιμηθούμε και μεις; Πολλά έκανε. Το πρώτο που έκανε είναι ότι εγκατέλειψε την δουλειά του, τον θρόνο του πατρός, ίσως εγκατέλειψε ως Σαμαρείτης πηγαίνοντας, κάποιο πανηγύρι που θα πήγαινε σε κανένα μοναστήρι για ευλογία, ή και την εκκλησία ακόμα, τον εκκλησιασμό, διότι στο δρόμο βρήκε άνθρωπο μισοπεθαμένο που είχε ανάγκη, ή πήγαινε σε κάποιο κήρυγμα ή δεν ξέρω σε κάποιο κύκλο, όλα αυτά τα εγκατέλειψε, ακόμα και τις επιχειρήσεις μπορεί να πήγαινε, τα ανέβαλε όλα και έσκυψε επάνω, πράγμα που δεν έκαναν οι άλλοι, αυτό είναι το πρώτο, μετά εξέβαλε από το σακίδιο του έλεον, οίνον όπως ξέρουμε, τον ανακούφισε με το λάδι, τον έπλυνε με το κρασί, τον έβαλε πάνω στο άλογό του και στο τέλος τον παρέδωσε στους πανδοχείς.

Όλες αυτές οι ενέργειες που παριστάνουν ωραία την ζωή και την ιστορία της ανθρωπότητας από του Αδάμ και μέχρι σήμερα, όποτε και αν είναι αυτό το σήμερα που διαβάζεται η παραβολή, διότι είναι πάντα σύγχρονη, δεν είναι δυνατόν να συζητηθούν τώρα, διότι όλες έχουν βαθιά και πολλά νοήματα. Εμείς στα λίγα λεπτά που έχουμε θα πούμε το τελευταίο, την τελευταία ενέργεια, την οποία δεν την προσέχουμε τόσο πολύ αλλά είναι η πιο βασική. Ας δούμε προς το τέλος τι έκανε.

Το πρώτο που μπορούμε να προσέξουμε είναι ότι δεν τον θεράπευσε ο Χριστός αυτόν παρ’ όλο ότι είχε την δύναμη και την ικανότητα και τα μέσα να τον θεραπεύσει. Ο Χριστός μπορούσε να σώσει τους ανθρώπους ο ίδιος και να τους πάει στον παράδεισο, όπως πήγε τον ληστή. Δεν τον θεράπευσε όμως. Απλώς του έδωσε τις πρώτες βοήθειες. Έσχιζε τα ρούχα του, έβαλε λίγο κρασί, έβαλε λίγο λάδι, τον έβαλε πάνω στο ίδιο κτήνος δηλαδή του επήρε την ανθρώπινη φύση, αλλά όμως δεν ολοκλήρωσε την θεραπεία του. Παρά Τι έκαμε; Πήρε και τον παρέδωσε εις το πανδοχείο, και ανέθεσε στον Πανδοχέα την ολοκληρωμένη θεραπεία. Του έδωσε δε και τα έξοδα που δείχνει ότι μπορούσε και μόνος του να τον κάνει, να τον πάει σε γιατρούς, μια και έκανε το καλό, όπως λέμε να το κάνει σωστό, και αφού τον κάνει ολότελα υγιή να τον αφήσει να πάει στην δουλειά του. Κι όμως δεν το έκαμε Αυτός. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Όταν μας λέει «Πορεύου και συ ποίει ομοίως» μας διατάζει να τον μιμηθούμε. Πανδοχείο όπως ξέρετε είναι η εκκλησία. Και εμείς όταν κάποιος μισοπεθαμένος συνάνθρωπός μας, απελπισμένος, έχει φτάσει στα έσχατα όρια της απελπισίας, της μελαγχολίας, είναι έτοιμος για αυτοκτονία, εν πάση περίπτωση έχει την ανάγκη μας, να μιμηθούμε τον Χριστόν να του δώσουμε τις πρώτες βοήθειες. Να τον βγάλουμε από την απελπισία, να κάνουμε ότι μπορούμε για το καλό του, όμως να μην έχουμε τον εγωισμό ότι εμείς θα τον σώσουμε αυτό τον άνθρωπο, διότι αυτό είναι πολύ εγωιστικό. Είτε άτομα είμαστε, είτε σωματεία είμαστε, είτε γονείς είμαστε, να μην έχουμε τον εγωισμό ότι εμείς θα σώσουμε τους ανθρώπους. Έλα λέει κάποιος να σώσουμε έναν άνθρωπο. Τι να σώσουμε έναν άνθρωπο; Βοήθειες πρώτες θα του δώσουμε. Εδώ ο Χριστός μόνος δεν έσωσε τον Σαμαρείτη τον πληγωμένο και τον πήγε στο Πανδοχείο, εμείς θα σώσουμε άνθρωπο. Και πολλοί γονείς σου λένε δεν τους θέλω τους παπάδες, δεν το πάω εκεί το παιδί μου να μου το αποβλακώσουνε. Θα αναλάβω εγώ λέει την καθοδήγησή του. Εγώ θα το φτιάξω, εγώ θα το κάνω άνθρωπο, εγώ θα το σώσω και γι’ αυτό κάνουνε και λίγα παιδιά για να μπορούν να τα σώσουνε. Πλανώνται και πλανώμεθα όλοι αγαπητοί. Τίποτα δεν μπορεί να κάνει κανένας. Οι γονείς που δοκίμασαν μόνοι τους να σώσουν τα παιδιά τους μετάνιωσαν πικρά. Θα του δώσεις τις πρώτες βοήθειες στο παιδί. Θα του πάρεις το φαΐ, θα του δώσεις το γάλα, θα του πάρεις τα ρούχα, θα του δώσεις τις συμβουλές σου τις φτωχές που ξέρεις, αλλά θα το πάρεις στην εκκλησία, θα το παραδώσεις στους ιερείς. Στο Πανδοχείο εκεί μόνο μπορεί να σωθεί το παιδί, ο συνάνθρωπος σου, φίλος, ο συγγενής σου, ο τυχαίος ο άνθρωπος που βρήκες στον δρόμο. Στο Πανδοχείο λοιπόν, στην εκκλησία. Θα σώσουμε, θα βοηθήσουμε έναν άνθρωπο, θα τον τραβήξουμε από τα νύχια της απελπισίας, από του χάρου το στόμα θα του δώσουμε ότι έχει ανάγκη ώστε να μην αυτοκτονήσει και να μην φτάσει στην απελπισία, και μετά στην εκκλησία, στο Πανδοχείο. Θα μου πείτε καλά, αν θέλει, αν δεν θέλει; Αν δεν θέλει, παρ’ όλο ότι έχει την ανάγκη θα πει ότι είναι νεκρός. Δεν είναι ημιθανής. Δεν είναι μισοπεθαμένος. Γι’ αυτό λέει ημιθανή τον άνθρωπο. Παρ’ όλο ότι αν έμενε θα πέθαινε, θα εχάνετο, εντούτοις είχε τις αισθήσεις του, μπορούσε να ξέρει το συμφέρον του και ασφαλώς θα ζήτησε βοήθεια από τον Σαμαρείτη όπως και από τους άλλους. Εάν δεν θέλει να έρθει στο Πανδοχείο, ο νέος εκείνος ήθελε και πήγε και τον δέχτηκαν και σώθηκε, τότε δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Είναι νεκρός. Και σε άλλη περίπτωση ο Χριστός είπε: «Άφες τους νεκρούς θάψε τους εαυτών νεκρούς» Εγώ μιλάω για τους ημιθανής λέει ο Χριστός. Αυτούς που παρ’ όλα τα χάλια τους έχουν την ανάγκη έχουν μείνει μέσα κάτι. Θέλουν να σωθούν, αλλά δεν μπορούν οι άνθρωποι. Αυτούς θα πάμε εις το Πανδοχείο όπου εκεί υπάρχουν όλα τα μέσα της σωτηρίας στην εκκλησία, και όλα τα έξοδα είναι πληρωμένα. Αυτό δεν έκανε ο Χριστός μας ο καλός Σαμαρείτης; Επήγε στο Πανδοχείο τον άρρωστο, του έδωσε τα μέσα να τον θεραπεύσει, τους έδωσε τα δύο δηνάρια, δηλαδή το σώμα Του και το αίμα Του. Και δεν αρκέστηκε μόνο στα δύο δηνάρια αλλά του λέει: «Μη λυπηθείς έξοδα. Ότι αν προς δαπανήσεις εγώ θα στα δώσω όταν έρθω» Και προσδαπανά επιπλέον η εκκλησία. Έχει το σώμα και το αίμα του Χριστού τα δύο δηνάρια, τα οποία ο ίδιος τα παρέδωσε και μόνο η Ορθόδοξη εκκλησία του Χριστού τα έχει, οι άλλες τα πετάξανε και δεν έχουν τίποτα, και προσδαπανά. Έχει την εξομολόγηση, έχει τα ευχέλαια, έχει τις αρτοκλασίες, έχει τις ακολουθίες, έχει τις ευλογίες, έχει τα προσκυνήματα, έχει τα λείψανα, έχει τα μνημόσυνα, και τι δεν έχει η εκκλησία. Αυτά είναι τα παραπάνω που δαπανά η εκκλησία και έχει όλα τα μέσα και όλα τα έξοδα πληρωμένα για να σώσει εκείνο που θέλει να πάει να σωθεί εις το Πανδοχείο.

Ονόμασε ο Χριστός την εκκλησία μας Πανδοχείο. Γιατί την ονόμασε Πανδοχείο; Διότι τους πάντας δέχεται. Πανδοχείο. Δέχεται τους πάντας. Και τους γερούς και τους σακάτηδες και τους αμαρτωλούς και τους δίκαιους και τους πόρνους και τις πόρνες και τους τελώνες και τους ακόλαστους και τους διεφθαρμένους και τους μοιχούς και τις μοιχαλίδες και τους ληστές και τους εγκληματίες και τους άσωτους και τους σωματέμπορους και μοναχούς μας δέχεται και με τις φιλενάδες όταν έρχονται και με τις συμμορίες τους,τους δέχεται, όλους τους δέχεται η εκκλησία. Είναι Πανδοχείο. Με ένα μόνο όρο. Να μην είναι νεκροί, όπως είπαμε, να είναι ημιθανείς. Να θέλουν να σωθούν. Μα δεν μπορούν. Ας είναι απ’ την αμαρτία δεμένοι. Ας τους έχει δέσει ο διάβολος χειροπόδαρα και δεν βλέπουν φως από πουθενά. Η εκκλησία τους δέχεται αρκεί να πουν «ήμαρτον θέλω να σωθώ» Δέχεται τους πάντες. Γιατί δέχεται τους πάντες η εκκλησία; Γιατί η εκκλησία δεν είναι ιδεολογικό σωματείο αγαπητοί μου. Δεν είναι κόμμα, δεν είναι οργάνωση, δεν είναι κάτι που έχει οπαδούς και αντιφρονούντες, έχει τους δικούς μας και τους άλλους. Δεν έχει χωρίσει τους ανθρώπους σε δεξιούς και σε αριστερούς, σε ομοφρωνούντες σε αντιφρονούντες σε ιδεολογικούς συνοδοιπόρους και σε αντιπάλους και κρατάμε τους δικούς μας και διώχνουμε τους αντίπαλους.

Η εκκλησία είναι νοσοκομείο. Είναι θεραπευτήριο η εκκλησία. Αυτό είναι η εκκλησία. Ούτε κόμμα είναι ούτε σωματείο ούτε οργάνωση είναι ούτε ιδεολογικό σύστημα είναι, τίποτα απ’ αυτά δεν είναι. Η εκκλησία είναι ότι έχει πάντα ανάγκη η κοινωνία. Είναι άρρωστη η κοινωνία και η εκκλησία είναι το νοσοκομείο. Το θεραπευτήριο. Και δέχεται το νοσοκομείο τους πάντες. Όταν πάτε στο νοσοκομείο δεν θα σας ρωτήσουνε ποιο κόμμα είστε και τι πιστεύετε και ποια είναι τα ιδεολογικά σας φρονήματά σας και τα τέτοια. Θα σε δεχτεί γιατί πεθαίνεις. Αρκεί να Θες να πας στο νοσοκομείο. Το πικρό με μας είναι ότι δεν θέλουμε να πάμε στο νοσοκομείο, στο θεραπευτήριο, που λέγεται εκκλησία και που η θεραπεία του είναι κατά εκατομμύρια γνωστές. Γεμάτα τα συναξάρια των αγίων με θεραπείες, γεμάτες οι καθημερινές εφημερίδες με θεραπείες, γεμάτη η προσωπική ζωή του καθενός με θεραπείες των αγίων μας παντού μέσα στο Πανδοχείο αυτό που λέγεται εκκλησία αλλά δεν θέλουμε να πάμε. Το πολύ-πολύ μερικοί από μας, άλλοι δεν παν καθόλου δηλαδή γυρίζουνε στην Ευρώπη ή δεν ξέρω που αλλά όχι, μόνο στην απελπισία. Το πολύ-πολύ πολλοί από μας πάμε στα λεγόμενα εξωτερικά ιατρεία της εκκλησίας. Έχει μελαγχολία το παιδί μου; Ας πάει να του διαβάσει κάτι εξορκισμούς, και καμιά φορά δεν έρχεται ούτε το ίδιο το παιδί. Στα εξωτερικά ιατρεία. Μα είναι δυνατόν ένας βαριά άρρωστος να πάει μόνο στα εξωτερικά ιατρεία και να θεραπευθεί; Θα τον βάλουν μες το νοσοκομείο. Δεν θέλει να μπει; Δεν θέλει. Αυτό είναι δικό του βέβαια πρόβλημα. Πολλοί από μας αγαπητοί μου δεν πάμε στο Πανδοχείο αυτό που λέγεται εκκλησία, για την αμαρτωλότητα του κλήρου, και πράγματα ο κλήρος είμαστε σχεδόν στο σύνολο αμαρτωλοί, για την υποκρισία των πιστών που βρίσκονται μέσα και κάνουν τους μακριούς σταυρούς και όλα αυτά. Δεν πάμε γι’ αυτό. Αυτά λέει μας διώχνουν. Ξέρεις Τι είναι οι παπάδες; Ξέρεις Τι είναι οι Δεσποτάδες; Ξέρεις Τι είναι αυτοί που είναι εκεί μέσα; Αυτοί είναι υποκριτές. Εγώ είμαι ο καλύτερος. Δεν πάω στην εκκλησία. Ναι δεν πάεις. Και οι παπάδες είμαστε αμαρτωλοί και υποκριτές, και ο λαός του Θεού που είναι μέσα είναι και έχεις δίκαιο για όλα. Αλλά σε ένα δεν έχεις δίκαιο. Ξεχνάς ότι η εκκλησία είναι η κιβωτός του Νώε. Και ότι η κιβωτός ήταν κει μέσα γεμάτη θηρία και βρωμιά. Ένα χρόνο, δώδεκα μήνες 360 ημέρες, ήταν μέσα γαϊδάρια, ήτανε λιοντάρια ήτανε τίγρεις ήτανε αποπατούσαν, έκαναν ένα σωρό ακαθαρσίες, μούγκριζαν, εγίνετο φοβερός θόρυβος εκεί μέσα, μάνικες δεν είχε βέβαια ο Νώε για να καθαρίζει την κιβωτό, και έμειναν εκεί μέσα. Όσοι έμειναν εκεί μέσα και ας τους βρωμούσε η κιβωτός σώθηκαν. Όσοι ήσαν απ’ έξω στον καθαρό αέρα, στις συνθήκες υγιεινής στο δάσος που πάνε μερικοί για να λατρέψουν τον Θεό, όσοι ήσαν έξω από την κιβωτό αυτοί πνίγηκαν. Και σώθηκαν άνθρωποι και ασεβείς ακόμα, ο Χαμ ο υιός του Νώε ήταν ασεβής. Για να σωθεί όμως ήτανε μες την κιβωτό και μετά θυμάστε Τι έκανε στον πατέρα του. σώθηκαν λιοντάρια, σώθηκαν τίγρεις, σώθηκαν ύαινες σώθηκαν ποντίκια, σώθηκαν γάτες, σώθηκαν ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς και δεν σώθηκαν οι μαστόροι που κατασκεύασαν την κιβωτό. Αυτοί πρέπει να ήταν καλοί άνθρωποι για να παλεύουν εκατό χρόνια. Για να φτιάξουν την κιβωτό κατ’ εντολή του Νώε και του Θεού ήταν καλοί άνθρωποι. Αλλά για να μείνουν έξω απ’ την κιβωτό πνίγηκαν.

Θα μπούμε στην κιβωτό αγαπητοί μου και ας μας βρωμάει ο παπάς. Και ας μας την δίνει ο επίτροπος που καμιά φορά μας φέρνει τον δίσκο κάτω από την μύτη και προσπαθεί να τραβήξει λεφτά με χίλιους δυο τρόπους. Θα μπούμε στην εκκλησία γιατί απ’ έξω δεν υπάρχει σωτηρία. Θα πνιγούμε. Εκεί θα μείνουμε και θα κάνουμε υπομονή και ας βρωμάει ο παπάς και ας είναι άσχημος ο επίτροπος και ας είναι υποκριταί οι γριές και οι άλλοι που μπαίνουνε μες στην εκκλησία και ας κουτσομπολεύουν εκεί πίσω. Εμείς θα πάμε και όχι μόνο θα μείνουμε μες την εκκλησία αλλά θα μας τραβάνε και δεν θα φεύγουμε με το ζόρι. Θα μείνουμε εκεί γιατί εκεί είναι το Πανδοχείο, γιατί εκεί είναι η σωτηρία, γιατί αυτό διέταξε ο Χριστός να μείνουμε στο Πανδοχείο. « Πορεύου και συ ποιεί ομοίως» Αμήν.




Απομαγνητοφωνημένη ομιλία του πατρός Νικολάου Φαναριώτης 10-11-1985
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΟΣΙΟΥ ΛΟΥΚΑ ΠΑΤΡΩΝ.


 

 

 

 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ